Devlet katkısının yüzde 20’ye düşürüldüğü, Ortadoğu’daki savaş nedeniyle ekonomik belirsizliklerin arttığı 2026’da gönüllü Bireysel Emeklilik Sistemi’ne (BES) ilk 4 aylık dönemde 100 bine yakın kişi dâhil oldu. Bireylerin finansal güvence ihtiyacındaki artış, BES’in büyümesinde de etkili oluyor.
SİGORTAMEDYA ÖZEL/ALP SÜER
ABD, İsrail ve İran arasındaki savaş, 2,5 ayı geride bıraktı. Her gün yeni bir haberle uyanıyoruz. Tam ateşkes sağlandı derken, silahlar yeniden ateşleniyor. Savaşın sona ermesi ve kalıcı barış sağlanabilmesi; Türkiye başta olmak üzere birçok ülkenin ortak dileği. Savaş, konumuz olan sigorta ve emeklilik sektöründe de başta nakliyat sigortaları olmak üzere etkilerini göstermeye başladı. Sigorta sektörü temsilcilerinden, son günlerde sık sık uyarı mesajları geliyor. Hep bir ağızdan; “Ekonomide belirsizliklerin arttığı dönemlerde bireylerin bütçelerinde ilk kıstıkları kalem, sigorta harcamalarıdır” diyen sigortacılar bireyleri sigorta yaptırmaktan vazgeçmemeleri ve geleceklerini düşünerek Bireysel Emeklilik Sistemi’nden de (BES) ayrılmamaları konusunda uyarıyor. BES özelinde baktığımızda Emeklilik Gözetim Merkezi’nin (EGM), 30 Nisan 2026 tarihli verilerine göre sistemde katılımcı sayısı 10 milyon 251 bin 215 kişiye ulaştı. Sistemde katılımcıların fon tutarı ise devlet katkısı hariç 2 milyar 23,5 milyon TL’ye yükseldi. Bireylerin finansal güvence ihtiyacındaki artış, BES’in büyümesinde de etkili oluyor.
BES’te ilk 4 aydaki 100 bine yakın artış önemli
Şimdi de yılın ilk 4 aylık döneminde BES’te neler olmuş? Biraz da ona bakalım: EGM verilerine göre, 2026’nın 4 aylık döneminde (31.12.2025-30.04.2026) sistemde net katılımcı sayısındaki artış 94 bin 987 kişi olarak gerçekleşmiş. Geçen yılın aynı döneminde ise sisteme net 213 bin 882 kişi katılmış. İlk bakışta, sistemdeki katılımcı sayısındaki artışın, 2025’in 118 bin 895 kişi gerisinde kaldığı, dolayısıyla sistemin bu yıl kötü bir performans sergilediği söylenebilir. Ancak bu madalyonun bir yüzü; bir de diğer yüzü var: 2026 yılında koşullar, 2025 ve daha önceki yıllara göre çok farklı. Öncelikle sistemin 2013 yılından bu yana büyümesinde etkili olan devlet katkısı oranı, bu yıl başında yüzde 30’dan yüzde 20’ye çekildi. 2’nci olarak Ortadoğu’da tansiyonun yükselmesi ve 28 Şubat’ta ABD, İsrail, İran arasında başlayan savaş, hayat dışı sektörde olduğu gibi hayat ve emeklilik sektöründe de hesapları alt üst etti. Nitekim, son günlerde sigortacılar sektörde bir talep daralmasından söz etmeye başladı. Tüm bunları dikkate aldığımızda 2026 yılı ocak-nisan döneminde gönüllü BES’te 100 bine yakın katılımcı sayısındaki artışı sistemin başarı hanesine yazmak gerekiyor. Küçük bir parantez açıp, önemli bir hatırlatma yapacak olursak, BES’te net katılımcı sayısındaki azalma, sadece bu yıla özgü değil. Söz konusu düşüş devlet katkısının yüzde 30 olduğu 2025 yılında başladı. 2024 yılı ile kıyaslandığında, geçen yıl net katılımcı sayısı artışı 2024’ün 123 bin 641 kişi gerisinde kaldı.
SGK MAAŞI İLE GEÇİNMEK Mİ? ZOR DOSTUM ZOR!
Gönüllü BES’e belirsizlik koşullarında bile ilginin birkaç temel nedeni var: Öncelikle devlet katkısı düşmesine karşım, yüzde 20 devlet katkısı dünyanın hiçbir yerinde yok. Devlet katkısı ile birlikte emeklilik fonlarının getirileri BES’i katılımcılar nezdinde vazgeçilmez yatırım aracı kılıyor. Son yıllarda gönüllü BES ile ilgili düzenlemeler ve 18 yaş altı BES gibi yenilikçi ürünler de sisteme ilginin bir başla nedeni oluşturuyor. Tüm bunlardan da önemlisi, toplumda ‘finansal güvence’ ihtiyacındaki artış BES’e girişleri artırıyor. Emekli kesimle yaptığımız sohbetlerde, söz konusu kesimin büyük çoğunluğu, “SGK’dan aldığımız maaşımızla geçim çok zor” diyor. Dolayısıyla, bireylerin SGK’dan aldıkları maaşların üzerini tamamlayacak bir birikim imkânı sunan, beklenmedik durumlara karşı kişinin gelir-gider dengesini koruyabilen, emeklilikte daha iyi bir hayat yaşamasını sağlayan BES, günümüzde en başta büyük şehirlerde yaşayanlar için geçmişten de daha büyük önem taşıyor.
TES, BİR BAŞKA BAHARA MI KALDI?
Hayat ve emeklilik şirketi yöneticileri, uzun süredir Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’nin (TES) yürürlüğe girmesini dört gözle bekliyor. Ancak son yaşanan gelişmeler, ister istemez, “İşveren katkısını da içeren 2’nci basamak emeklilik sistemi olan TES, bir başka bahara mı kaldı?” sorusunu sorduruyor. ABD, İsrail ve İran savaşı ile birlikte ham petrol fiyatlarındaki artışın, enflasyonu yeniden yükseltici etki yapması bekleniyor. Yükselen enflasyon, maliyetlerdeki artış ve ekonomik belirsizlikler nedeniyle TES konusunda işverenleri ikna etmek 2026’da oldukça zor gözüküyor. Tabii, savaş sona erer taraflar arasında kalıcı bir barış tesis olur, Türkiye ekonomisi üzerindeki etkiler de hafiflerse koşullar değişebilir; TES’in hayata geçmesi konusunda yeniden umutlanabiliriz. Bununla birlikte TES’in 2027 veya sonraki yıllara kalması daha güçlü bir olasılık gözüküyor.
Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Osman Çelik: BES’in finansal sistemdeki rolü daha da güçlendirilecek
Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Osman Çelik, Türkiye Sigorta Birliği’nin (TSB) 8 Nisan’daki Seçimli Olağan Genel Kurul Toplantısı’nda yaptığı konuşmada, kamuoyuna Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ile ilgili önemli mesajlar verdi. BES’in uzun vadeli tasarruflar açısından kritik önemde olduğunu ifade eden Çelik, sistemin daha cazip hale getirilmesi ve katılımcı tabanının genişletilmesinin öncelikli hedefler arasında yer aldığını belirtti. 2026 yılı programı kapsamında fon çeşitliliğinin artırılması, kesintilerin sadeleştirilmesi ve kısmi ödeme imkânlarının genişletilmesi yönünde düzenlemelerin planlandığını aktaran Çelik, BES’in finansal sistemdeki rolünün daha da güçlendirileceğini söyledi.
TSB Genel Sekreteri Özgür Obalı: BES’te İlk 4 aydaki katılımcı sayısındaki artış olumlu
Türkiye Sigorta Birliği Genel Sekreteri Özgür Obalı, Bireysel Emeklilik Sistemi’nin (BES) ilk 4 aylık performansı ile ilgili şu düşünceleri dile getirdi: “2026 yılında koşullar önceki yıllara göre farklı. Öncelikle BES’te devlet katkısı yüzde 20’ye düşürüldü. Ayrıca, Ortadoğu’daki savaşın etkilerini de dikkate almak gerekli. Katılımcıların sisteme girmelerinde etkili olan altın ve kıymetli maden fonlarının getirileri de bu yıl çok dalgalı seyrediyor. Tüm bu koşullar altında sisteme net girişler devam ediyor. İlk 4 aydaki katılımcı sayısındaki 100 bine yakın artışı çok olumlu buluyorum.” BES katılımcılarına da tavsiyelerde bulunan Obalı, “Katılımcıların temkinli hareket etmesi ve fon dağılımlarını gözden geçirmeleri çok önemli” dedi.
Gönüllü BES’te katılımcı sayısı 10 milyonu geçti
Yıl Katılımcı sayısı Fon tutarı* (milyarTL)
2021 7.092.020 205,5
2022 7.801.305 351,4
2023 8.676.045 625,5
2024 9.526.389 1.002,5
2025 10.156.228 1.811,8
2026**10.251.215 2.023,5
*Devlet katkısı hariç.
**30.04.2026
Kaynak: EGM.
Gönüllü BES’te katılım son 2 yılda yavaşladı
Dönem Katılımcı sayısı artışı
31.12.2021-30.04.2022 245.745
31.12.2022-30.04.2023 283.482
31.12.2023-30.04.2024 337.523
31.12.2024-30.04.2025 213.882
31.12.2025-30.04.2026 94.987
Kaynak: EGM.
