Allianz Trade’in Alacak Tahsil Süresi (DSO) ve Nakit Dönüşüm Döngüsü (CCC) raporuna göre, şirketlerin işletme sermayesini nakde dönüştürme süresi 2025 yılında ortalama 67 güne yükseldi. Raporda, şirketlerin tedarik zinciri dayanıklılığını artırmak amacıyla daha yüksek stok seviyeleri tutmasının bu artışta belirleyici olduğu vurgulandı.
Allianz Trade, şirketlerin işletme sermayesini ne kadar sürede nakde dönüştürdüğünü ortaya koyan yıllık Alacak Tahsil Süresi (Days Sales Outstanding-DSO) ve Nakit Dönüşüm Döngüsü (Cash Collection Cycle-CCC) raporunu yayımladı.
Allianz Trade’in analizine göre küresel nakit dönüşüm döngüsü, 2025 yılında yarım gün artarak 67 güne yükseldi. Böylece şirketlerin üretim ve tedarikçilerine yaptığı nakit ödemeleri, müşterilerinden tahsil ettikleri gelirle dengeleme süresi tarihsel ortalamaların üzerinde kalmaya devam etti.
Raporda, artışın temel nedeninin şirketlerin tedarik zincirlerini güçlendirmek amacıyla daha fazla stok bulundurması olduğu belirtildi.
Artan stoklar nakit dönüşümünü yavaşlatıyor
Rapora göre küresel nakit dönüşüm döngüsü 2025’te 67 güne ulaşırken bu seviye son 10 yıl ortalamasının 3 gün üzerinde ve 2023’te görülen 68 günlük zirveye oldukça yakın gerçekleşti. Allianz Trade, bu eğilimde henüz belirgin bir yavaşlama görülmediğini belirtti.
Allianz Trade İflas Araştırmaları Baş Analisti Maxime Lemerle, küresel nakit dönüşüm döngüsünün yaklaşık yüzde 80’ini stok devir süresinin (Days Inventory Outstanding-DIO) açıkladığını belirterek, şirketlerin operasyonel verimliliği esas alan “just-in-time” yaklaşımından uzaklaşıp dayanıklılığı önceleyen “just-in-case” modeline yöneldiğini söyledi.
Lemerle, daha yüksek stok seviyelerinin kısa vadede nakde dönüşmesi beklenmeyen varlıklara daha fazla sermaye bağlanması anlamına geldiğini, buna karşın şirketlere jeopolitik belirsizlikler, tedarik zinciri aksaklıkları ve küresel ticarette artan parçalanma risklerine karşı daha güçlü koruma ve esneklik sağladığını ifade etti. Tedarik zincirlerinin artık yalnızca maliyet optimizasyonu değil; güvenlik, dayanıklılık ve stratejik esneklik kriterleri doğrultusunda yeniden şekillendiğini kaydetti.
Stok seviyeleri pandemi öncesinin üzerinde
Allianz Trade verilerine göre küresel stok devir süresi (DIO), 2025 yılında 53 gün olarak gerçekleşti. Bu süre 2024’e göre değişmezken pandemi öncesindeki 48 günlük ortalamanın üzerinde kaldı.
Buna karşılık Alacak Tahsil Süresi (DSO) şirketlerin nakit akışı üzerinde ilave baskı oluşturmadı. Küresel ödeme vadeleri geçen yıl sınırlı artışla 56,5 güne yükselirken 2022’den bu yana aynı seviyede seyretti ve pandemi öncesi ortalamanın hâlâ 3 gün altında kaldı.
Sektörler arasındaki ayrışma belirginleşti
Raporda, tedarik zinciri dayanıklılığına yönelik yatırımların sektörler arasında önemli farklılıklar yarattığına dikkat çekildi. Şirketlerin yüzde 25’inde nakit dönüşüm döngüsü 43 günün altında gerçekleşirken diğer yüzde 25’inde bu süre 107 günü aştı. İncelenen 20 sektörün 12’sinde nakit dönüşüm döngüsü uzarken 8 sektörde geriledi.
Nakit dönüşüm döngüsünün en fazla uzadığı sektörlerin başında otomotiv tedarikçileri gelirken kâğıt, metal ve tekstil sektörlerinde de artış görüldü. Buna karşılık ulaşım ekipmanları, bilgisayar ve telekomünikasyon ile enerji sektörlerinde nakit dönüşüm süreleri kısaldı.
Lemerle, özellikle üretim ve sanayi girdileri gibi tedarik zincirindeki kırılmalardan en fazla etkilenen sektörlerin stok tamponlarını artırarak işletme sermayesi ihtiyaçlarını yapısal olarak yükselttiğini belirtti. Buna karşın enerji, ulaşım ekipmanları ile dijital altyapı gibi stratejik sektörlerin ise güçlü fiyatlama gücü, sağlam nakit yaratma kapasitesi, destekleyici sanayi politikaları ve devam eden yapısal talep sayesinde nakit dönüşüm döngülerini kısaltmayı başardığını ifade etti.
2026 için sınırlı artış öngörülüyor
Allianz Trade, 2026 yılında küresel nakit dönüşüm döngüsünde sınırlı bir artış bekliyor.
Raporda, ABD-İran çatışmasından en fazla etkilenen sektörlerde stok devir süresini daha fazla artırabilecek alanın sınırlı olduğu değerlendirilirken yapay zekâ altyapıları ve veri merkezlerine yönelik özel sektör yatırımlarının bilgisayar, telekomünikasyon, yazılım ve bilgi teknolojileri sektörlerini destekleyerek ekonominin önemli bölümünde nakit dönüşüm döngüsü üzerindeki baskıyı azaltmasının beklendiği belirtildi.
Maxime Lemerle, enerji güvenliği, stratejik stoklar ve tedarik zinciri dayanıklılığını güçlendirmeye yönelik adımlar ile çatışmanın doğrudan etkilerinin küresel stokta kalma süresini yaklaşık 2 gün artırmasının beklendiğini söyledi.
Lemerle, hesaplamalarına göre stok devir süresindeki her 1 günlük artışın küresel nakit dönüşüm döngüsünü yaklaşık 1,16 gün yükselttiğini belirterek buna rağmen beklenen artışın 2022’de yaşanan şok sonrasında nakit dönüşüm döngüsünde görülen 5 günlük yükselişe kıyasla oldukça sınırlı kalacağını ifade etti.
