Enerji sektörü, tüm dünyada gündemin ilk sırasında yer alıyor. Yapay zekâ sürekliliği için enerji tüketiminin sürece olan etkisi çok yüksek. Tüm yapay zekâ şirketlerinin halen zararda olan en önemli gider kalemi enerji. Enerji darboğazı içinde iken beklenmedik bir jeopolitik risk daha gerçekleşti. Hürmüz Boğazı başta gaz olmak üzere petrol akşını durdurunca ekonominin her alanında ciddi etkilere yol açtı. Avrupa pazarları Rusya’nın tedarik zincirinden çıkmasıyla zaten sorun yaşıyorken, Hürmüz Boğazı’nın kapanması daha derin ve tedirginlik yaratan bir etkiye yol açtı.
Yenilenebilir enerji önemli alternatif
Yaşananlar tüm toplumlarda enerjide sürdürülebilirliliği sorgulatıyor. Bu kriz ortamında en önemli alternatif; ‘Yenilenebilir Enerji.’ Ülkelerin coğrafi konum ve kaynaklarına göre yenilenebilir enerji en iyi çözüm. 2026 yılı iklim değişikliğinin en çok hissedileceği rekorlar yılı olmaya devam edecek. En sıcak yıl, en yağışlı yıl, en kurak yılı da getirecektir. 2026 yılına ElNiño etki edecek. İklim değişikliği, El Niño’nun sıklığını ve şiddetini artırarak kuraklık, sel, orman yangınları ve aşırı sıcak hava dalgaları gibi aşırı hava olaylarını daha yıkıcı hale getirecek. 2026 2’nci yarısında sayısı ve etkisi yüksek hava olaylarına tanık olacağız.
Bu yıl santral türlerine göre riskler değişecektir. Yağış artışıyla HES’ler de üretim artacak; paralelinde uzun duruş sonrası ani yükseliş etkisiyle hasarlar da artacaktır. GES’lerde performans kaybı açısından rekor yıl olabilir. Yer kaymaları ve heyelan frekansı yüksek olacak.
Sigorta bedeli ve değeri önemli
Artan riskler ile beraber sigorta bedeli ve değeri önemli. Maliyetler değişti. Bedel hesaplamalarında güncel verileri kullanarak ‘eksik sigorta’ dan korunmak gerek. Enerji sektörü için CMI, alternatifsiz sigorta sözleşmesi haline geldi. Tüm koşulları gözeterek değişken etki faktörleri arttıkça sigorta sektörünün sınırsız çözüm önerilerine yönelmek tek seçenek. Parametrik sigortalar, enerji sektöründe uygulanabilir pratik çözümlerden biridir. Direk ve dolaylı kayıplar için uzman sigorta aracılarıyla görüşerek ilerlemek mutlak şarttır. Ülke politikalarında öncelik haline gelen yenilenebilir enerji sektörü, sigorta sektörü ile büyüyecektir.
Aşağıdaki tabloda ise santral türü özelinde maliyete etki eden faktörler ile kurulum maliyetleri belirtilmiştir. İklim değişikliği tüm santrallerin performansını zorlarken ‘eksik sigortayı’ dikkate almak gerek.
| Santral Türü | Yaklaşık Kurulum Maliyeti1 MW | Santral Türü Özelinde Maliyete etki eden unsurlar |
| Güneş enerji santrali | ~500.000,00 USD – 750.000,00 USD | Güneş Panelleri ve Ekipman: Panellerin kalitesi, türü (monokristal, polikristal) ve miktarı, inverter ve diğer yardımcı ekipmanların menşei ve üreticisinden kaynaklanan maliyet farkları, ekipman garanti süresinin fiyata etkisinden kaynaklanan farklar Altyapı ve İnşaat: Panellerin montajı, temel altyapı çalışmaları, kablolama ve saha özelinde gerekli yapısal iyileştirmeler. |
| Rüzgâr Enerji Santrali | ~1.200.000,00 USD | Lokasyon ve Rüzgâr Potansiyeli: Rüzgâr hızları ve arazinin yapısı maliyetleri etkiler.Rüzgâr enerji santrallerinde kanat uzunluğu santral sahasına ulaştırma ve montaj maliyetlerinde doğrudan etkilidir. |
| Hidroelektrik Santrali | ~1.500.000,00 USD | Lokasyon ve Arazi Şartları: Barajın inşa edileceği arazinin yapısı, topografyası ve su kaynağının uygunluğu; maliyetleri önemli ölçüde etkiler. Dağlık veya zorlu arazilerde yapım işi daha maliyetli olabilir.Baraj ve İnşaat Maliyetleri: Baraj yapımı, rezervuar alanının hazırlanması, türbin ve jeneratörlerin kurulumu gibi inşaat çalışmaları en büyük maliyet kalemlerindendir.Su Kaynağı ve Akış Hızı: Nehrin veya su kaynağının debisi, suyun yıl boyunca stabil akışı ve enerji üretim kapasitesi, santralin ekonomik verimliliğini belirler.Yasal İzinler ve Çevresel Değerlendirmeler: Hidroelektrik santral projeleri için gereken lisanslar, çevresel etki değerlendirme raporları ve su kullanım izinleri |
| Jeotermal | ~2.500.000,00 USD | Lokasyon ve Kaynak Potansiyeli: Merkez sahanın kuyulara olan uzaklığı, bölge şartlarına uygun borulama hatları, bu maliyetlere direkt etki etmektedir. Arazi ve Sondaj Maliyetleri: Jeotermal kaynak derinliği, zemin yapısı ve buna bağlı olarak kullanılacak sondaj ekipmanları ve işlemlerin zorluk derecesi, yüksek maliyetlere neden olabilir.Tesis Tasarımı ve Teknoloji: Kullanılan teknoloji türü (örneğin, flaş buhar sistemi, çift çevrimli sistem, kuru buhar santrali) |
| Biyogaz | ~1.000.000,00 USD | Hammadde Temini ve Taşıma: Organik atıkların (tarım, hayvancılık, gıda atıkları vb.) sürekli ve uygun maliyetle temin edilmesi, santralin verimli çalışması için önemlidir. Hammadde kaynağının uzaklığı, taşıma maliyetlerini artırabilir.Ekipman Maliyetleri: Anaerobik reaktör, gaz depolama tankları, karıştırıcılar, biyogaz motorları ve diğer mekanik ekipmanların kalitesi ve kapasiteleri kurulum maliyetini etkiler.Depolama ve Atık Yönetimi: Atıkların işlenmesi ve biyogaz üretiminden sonra kalan yan ürünlerin depolanması veya bertaraf edilmesi için yapılan yatırımlar. |
