ABD ve Avrupa pazarlarında sektör yapılanması incelendiğinde bütünlük ve ortak anlayış dikkat çekicidir. Ülkemiz uygulamaları ile diğer pazar uygulamaları arasında ciddi fark vardır. Ülkemizde Sigortacılık Kanunu içinde yer verilen Sigorta Eksperliği, Oto Dışı içindir. Oto branşında sigorta sektörünün hizmet aldığı eksper türü OTO EKSPERİ’dir ve Sigorta Eksperliği ile benzerliği de yok denecek kadar azdır.
Sigorta eksperleri; tüm pazarlarda aynı amaç için benzer yapılanmalar ile hizmet vermektedirler. Hiç bir ülkenin yasal otoritesinin düzenlediği kanun içinde yer almazlar. Sigorta sektörü kendi pazar uygulamalarında fikir birliği içindedir. Sigorta eksperleri her türlü mesleki yetkinlikleri için kendi kurdukları dernek ve benzer mesleki örgütlenmeler ile sürekli gelişimi öne çıkarmıştır. Her ülke kendi içindeki dernek türevi mesleki örgütlenmelerini, üst federasyon olan FUEDİ altına toplamışlardır.
Sigorta Eksperleri Avrupa Federasyonu (FUEDI): Federasyonun amacı sigorta endüstrisiyle ticari alanlarda sigorta eksperlerinin bağımsız ve tarafsız mesleklerini daha da ileri taşımaktır.
FUEDI’nin önceliği nedir?
FUEDI’nin ilk önceliği, profesyonel yönetimi ve yetkinlikleri yüksek standartlarda muhafaza etmektir. Ülkelerdeki üyelerin oluşturduğu profesyonel ve işbirliği içindeki ortaklıklarının, Avrupa’ nın her tarafında ekspertiz standartlarını aynı şekilde yapmalarını istemektedir.
FUEDI dışında diğer kıta ülkelerinde benzer federatif yapılar üst birlik olan IFAA altında toplanmışlardır. http://www.theifaa.net/– www.adjustersworldwide.org
Eksper Birliği Uluslararası Federasyonu; Sigorta Eksperleri Birliği ve onların üyeleri desteklemek için kurulan dünya çapında bir organizasyondur. IFAA’nın Avrupa’ dan Kanada ve Japonya kadar uzanan 13 adet üye birliği vardır.
Dolayısıyla; uluslararası pazara adapte olmak için Oto ve Oto dışı eksperliği ayrılarak Sigorta Eksperlerinin Bağımsız Mesleki Örgütlerinin FUEDI ye üye olması kaçınılmazdır.
Oto branşında durum çok daha farklıdır. Öncelikle mesleki tanımı dikkate almak gerekmektedir. Oto eksperliği; yukarıdaki açıklamalarda yer aldığı üzere tamamen meslekten, uzmanlıktan, ihtisastan ileri gelen, tabanı tümüyle otomotiv ve mühendislik olan sürekli eğitim, uygulama ve sorumluluğu kapsayan, sigorta sektörü dışında yapılanmış, bulunduğu ülkenin tüm kurum, kuruluş ve toplumu tarafından otomotiv konusundaki en üst bilgisinden dolayı tercih edilen bir mesleki örgütlenmedir. Etkileşim içinde bulunduğumuz Avrupa Oto Eksperleri Federasyonu, genellikle Avrupa’da faaliyet gösteren oto sigorta eksperlerini tek bir çatı altında birleştiren Uluslararası Otomobil Eksperleri Federasyonu (FIEA) (Fédération Internationale des Experts en Automobile) ile ilişkilidir ve Türkiye olarak SEİK Oto Eksperlerini temsilen bu kuruluşa üyedir.
FUEDİ ve FIEA birbirinden çok farklı kuruluşlardır. Bu konu tartışmaya veya tereddüte açık bile değildir. Oto eksperi oto dışı eksperi ayrıdır.
Uluslararası pazarlarda ülkemiz uygulamasına benzer bir yapı yoktur. Oto eksperi sigorta sektörü içinde değildir. Kullanımı yasal zorunluluk değildir. Tazminat tarafların anlaşması ile ödendiğinden taraflar bu anlaşmayı tesis etmek üzere farklı enstrümanlara yönelebilmektedir. Dolayısıyla sigorta eksperi dışındaki uygulamalar sektör içinde yer almamaktadır. Bu sebeple Oto Eksperliği, 5684 Sayılı Kanun kapsamından çıkarılmak durumundadır.
Diğer taraftan; Solvency II direktifleri AB pazar uygulamalarını uluslararası düzeyde devam ettirmek için Sigorta Eksperliği üst kuruluşu olan FUEDI ile iş birliğini uygulama kararı almışlardır. Bu sebeple Sigorta Eksperlerinin TOBB bünyesinden çıkarak;
- Sigorta Eksperleri Birliği,
- Sigorta Eksperleri Derneği vb.
şeklinde örgütlenmelerini tamamlayıp ülke adına FUEDI içine katılmak durumundadır.
Aynı çatı altında olmak her 2 tarafa da zarar veriyor
Yasal koruma altında bulunmaları, sigorta eksperlerine uzun vadede zarar vermektedir. Oto ve oto dışı eksperliğinin aynı çatı altında olması her 2 tarafı geriletmekte, birbirine zarar verdirmektedir. Bir birinden çok keskin şekilde ayrılan mesleklerin aynı örgüt içinde devam etmeleri olanaklı değildir. Verilen hizmet ile ortaya konulan çalışma çok farklı hatta ilgili dahi değildir. Evrensel uygulamaları gözeterek bir an önce düzenlemeler yapılmaz ise sigorta sektörü mecburen farklı yöntemlere yönelecektir. Bu durumda 5684 Sayılı Kanun içinde güncel durumda eksperlik adı altında bulunan tüm taraflar zarar görecektir. Tüm eksperler kendi meslek örgütlenmeleri esaslarıyla var olmaktadır. Tütün, şarap, otomobil vb. Dolaysıyla sigorta sektörünün hizmet aldığı sigorta eksperleri sadece eksper sıfatından dolayı ilişkilenmektedir. Bunun dışında benzerlik görülmez.
Sıralı eksper atama uygulaması oto dışı branşı için karmaşıklığın ve geç kalmışlığın sonucu bir soruna yol açacaktır. Oto için planlanan bir uygulama oto dışında asla dikkate alınmamalıdır. FIEA ya üye olan meslek örgütü zaten konuyu kendi içinde çözmüş durumdadır. Uygulamada ayrılan branşlar yönetmelik ve yasada aynı tutulamaz. Bir an önce Oto Eksperliği ile Sigorta Eksperliği ayrıştırılmalıdır. Geç kalıyoruz.
