Geniş Kapsamlı Makine Sigortası (CMI), günümüz koşullarında geleneksel mühendislik teminatları yerine gelişen teknolojik koşullarda ortaya çıkan yeni risklerin transferine olanak sağlamakla beraber geçmişte yaşanan bazı sıkıntıları daha başa çıkılır hale getirmektedir. Endüstriyel gelişmelere paralel olarak sigorta sektörünün bu duruma uyum sürecinde tasarlanan en önemli sigorta ürünleri arasında yer almıştır.
CMI poliçelerin kullanımında öne çıkan gerekçeler şöyle sıralanabilir;
- Mevcut teminatların yetersiz ve eksik kalması, güncel projelere mevcut teminatların uyum sağlayamaması, bu nedenle oluşan belirsizliklerin giderilmesi ve geniş bir kapsam sunulması,
- Enerji yatırımlarında yaşanan çok disiplinli gelişmeler (elektrik, mekanik, yazılım),
- Tesis kapasitelerinin artması ve buna paralel olarak kompleks niteliğin artması,
- Tesislerin mekatronik yapısı sebebiyle sigorta ihtiyacının en az 2 ayrı sigorta ürünü ile kısmen karşılanabiliyor olması,
- Tesislerin iç içe geçen karmaşık yapısı sebebiyle Mühendislik risklerinin yanı sıra Yangın teminatlarına konu riskler ile bütünleşik ilişkisinin sağlanması,
- Özellikle enerji sektörü başta olmak üzere kompleks tesislerde karşılaşılan fiziki zararların, finansal zararları ile ayrılmaz yapısı,
- Fiziki hasara bağlı gelişen finansal zararların fiziki hasarın çok üzerinde kayıplar oluşturması,
- Poliçelerin değişen teknoloji ve risklere uyum sağlaması için ortaya çıkan iyileştirme ihtiyacı,
- Tazminat sürecinin karmaşıklaşması ve anlaşmazlıkların artması,
- Teknolojik gelişmelerde global düzeyde eşitleme sağlanması, aynı eşitlemenin geniş bir teminat içeriği ile poliçelere de aktarılabilmesi,
- Global bir uygulama birliğinin tesis edilmeye çalışılması, ana gerekçeler olarak sayılabilir.
Kapsamlı Makine Sigortası olan CMI, makine ve endüstriyel tesisler için mülk türü ve teminat sağlanan risk türü açısından geniş bir kapsam sağlamayı amaçlayan bir sigorta ürünü olarak uzman underwriterlar tarafından oluşturulmuştur. CMI, standart makine sigortası poliçelerinin genişletilmesi veya geliştirilmesi olarak yangın ve finansal risklere de teminat sunan ve özellikle zorlayıcı olan risklere odaklanan kompleks bir sigorta poliçesi olarak tasarlanmıştır. Bu poliçe türünün uygulanabileceği devre; Endüstriyel tesisler/santraller gibi elektrik-mekanik-mekatronik, yapısal kıymetlerin birbiri ile entegre çalışmasını gerektiren projelerin yapım aşaması tamamlanıp, performans testleri ile fizibilitede beklenen seviyeye ulaştıktan sonra başlayan ‘işletme dönemi’ devresidir.
Uygulanabildiği tesislerin başta makine olmak üzere diğer taşınmazlarında, operasyonel süreçlerde meydana gelebilecek fiziksel zararlar ile fiziki zararın giderilme sürecinde yaşanan üretim-faaliyet kesintisinden doğan kayıplara teminat sağlama özelliği vardır. Tüm ürün, stok, elektronik, mekanik altyapı ve sistemler, bina gibi fiziksel zarara maruz kalabilecek mülkler veya bu mülklerden biri fiziki zarara uğradığında diğer mülklerin bu durumdan etkilenme potansiyelini gözeterek teminat sağlama özelliği, CMI’ın birleştirici yapısında en dikkat çeken unsurlarından birsidir. Geleneksel mühendislik sigortalarından farklı olarak;
- Makine tesisatlar
- Binalar
- Stoklar
- Demirbaşlar dâhil olmak üzere tek poliçede sigortalanabilir mülk çeşitliliği, sunulan genişletmede önemli bir faktör olarak dikkat çekmektedir.
Mühendislik risklerinin endüstriyel risklerden daha yaygın olduğu enerji tesislerinde yangın ve yangına bağlı ek teminatları da içermesi; tek poliçede çeşitli mülkleri bir arada değerlendirme imkânının yanı sıra çeşitli risk ve teminat türlerinin de bütüncül bir yaklaşımla sunumu bu poliçe türünün en belirgin olumlu yanlarındandır. Bütüncül yaklaşım; farklı sigorta ürünlerinin tek çatıda toplanması ile sigortalanma ihtiyacında ortaya çıkan süreçlerin birleştirilmesi, kısaltılması ve takip kolaylığını ifade eder.
Diğer geleneksel sigorta programlarının ve CMI poliçe türünün karşılaştırılması aşağıdaki tabloda sunulmaktadır.
Risk türlerine göre değerlendirme yapıldığında;
- Yangın ve Ek Teminatlar (Yangın, İnfilak, Katastrofik Riskler, Kötü Niyetli Hareketler vb.)
- Elektrik Arızaları
- Mekanik Arıza / Kırılma
- Kâr Kaybı
- Kazayla Kırılma
- Hırsızlık gibi risk unsurlarının geleneksel sigorta ürünleri ile teminat altına alındığı görülmektedir.
Bu riskler genel olarak aşağıda gösterildiği gibi her biri ayrı bir poliçe türü olan sigortalanma karakteristiğine sahiptir.
- Elektronik Cihaz Sigortası (EEI)
- Makine Kırılması Sigortası (MB)
- Yangın Sigortası
- Kâr Kaybı Sigortası (LoP)
- Yangına Bağlı Kâr Kaybı Sigortası (FLoP)
- Makine Kırılmasına Bağlı Kâr Kaybı (MLoP)
- Gelişmiş Kâr Kaybı (ALoP)
Mevcut işletme poliçeleri olan IAR (IndustrialAll Risk) (Sınaî-Endüstriyel Tüm Riskler) ile CMI poliçeleri karşılaştırıldığında CMI poliçe tipinin mekanik+elektrik arızalar dâhil teminat sağladığı görülmektedir. CMI; kompleks ve hibrit bir sözleşme türü olarak esnek yapısıyla öne çıkan güncel sektör ürünüdür.
