Fransa’da hafta sonu düzenlenen protestolar sırasında en az 3 bin işletmenin zarar görmesi, sigorta sektöründe hasar maliyetlerine ilişkin endişeleri artırdı. Sigorta şirketleri henüz toplam hasarı belirleyemezken, 2023 yılında yaşanan benzer olayların sigortalı zararı 793 milyon avroya ulaşmıştı. Toplumsal olaylardan kaynaklanan zararlar için hazırlanan yeni sigorta sisteminin yürürlüğe girmemiş olması ise tazminat süreçlerinde mevcut poliçe koşullarını belirleyici hale getiriyor.
Fransa’da hayat pahalılığına ve eğitim koşullarına tepki olarak düzenlenen protestoların şiddet olaylarına dönüşmesi, binlerce işletmede maddi hasara yol açtı. Euronews’in haberine göre, hükümetin açıkladığı ilk verilerde yaklaşık 1.500 olarak belirtilen zarar gören mağaza sayısı, pazartesi günü itibarıyla 3 bine yükseldi.
Fransa Sigorta Federasyonu (France Assureurs), sigorta şirketlerinin zarar gören işletmelerin ve diğer sigortalıların taleplerini karşılamak üzere çalışmalarını sürdürdüğünü açıkladı. Ancak federasyon, toplam hasar tutarı ve sigorta şirketlerine iletilen başvuruların sayısı konusunda henüz bir tahminde bulunmadı.
Perakende sektöründe zarar büyüyor
Carrefour CEO’su ve Fransa Perakende Federasyonu (FCD) Başkanı Alexandre Bompard, olayların perakende sektörüne maliyetinin yüz milyonlarca avroyu bulabileceğini belirtti. Carrefour’un 20’si yağmalanan toplam 50 mağazasında hasar oluşurken, Marsilya’daki Louis Vuitton mağazası da saldırılardan etkilendi.
Yaşanan gelişmeler finans piyasalarına da yansıdı. Fransa’nın CAC 40 endeksi pazartesi günü yüzde 1,1 gerilerken, Carrefour hisselerinde yüzde 2,2, LVMH hisselerinde yüzde 1,8 düşüş kaydedildi.
Sigorta ve reasürans şirketlerinin hisseleri de değer kaybetti. AXA hisseleri yüzde 1,3, SCOR yüzde 0,9, Generali yüzde 2,3 ve Unipol yüzde 3,2 geriledi.
2023 olaylarında 17 bin hasar başvurusu yapılmıştı
Fransa’da 2023 yılının haziran ve temmuz aylarında yaşanan toplumsal olaylar, sigorta sektöründe önemli mali kayıplara neden olmuştu. France Assureurs verilerine göre, söz konusu dönemde sigortalı hasar 793 milyon avroya ulaşırken, yaklaşık 17 bin hasar dosyası işleme alındı. Dosya başına ortalama hasar tutarı ise 46 bin 600 avro olarak hesaplandı.
Hasarın 523 milyon avroluk bölümü ticari işletmeler ve mağazalardan kaynaklandı. Belediye binaları, okullar ve toplu taşıma araçları gibi kamu varlıklarında meydana gelen zararlar yaklaşık 200 milyon avroya ulaşırken, motorlu araç hasarlarının toplam içindeki payı yüzde 7 oldu.
Fransa Senatosunun daha sonra yürüttüğü incelemede ise toplam maddi zararın 1 milyar avroya yaklaşmış olabileceği değerlendirildi. Sigortaya bildirilmeyen veya poliçeler kapsamında kısmen karşılanan zararlar, sigortalı hasar tutarı ile toplam ekonomik kayıp arasındaki farkın nedenleri arasında gösterildi.
Fransa Ticaret ve Sanayi Odaları Birliğinin (CCI France) verilerine göre, 2023 yılındaki olaylarda yaklaşık 2 bin 500 işletme zarar görmüştü. Son protestolarda bu sayının aşılması, sigorta sektörünün karşılaşabileceği mali yükü yeniden gündeme taşıdı.
Yeni sigorta düzenlemesi henüz uygulanmıyor
Fransa hükümeti, 2023 yılında yaşanan olayların ardından toplumsal olaylardan kaynaklanan zararların sigortalanmasına yönelik yeni bir sistem hazırladı. 2026 bütçe yasasında yer alan düzenleme, belirli mal sigortalarında toplumsal olaylardan doğan hasarlara karşı teminat sağlanmasını zorunlu hale getiriyor.
Düzenleme kapsamında, büyük ölçekli zararların karşılanmasını desteklemek amacıyla ulusal bir fon oluşturulması öngörülüyor. Sigorta şirketlerinin ilgili primlerin yüzde 1,5’ine kadar katkıda bulunacağı sistem için devletin yıllık 4 milyar avroya kadar garanti sağlaması planlanıyor.
Ancak yeni sistemin uygulanabilmesi için Avrupa Komisyonunun onayı ve ilgili uygulama kararnamesinin çıkarılması gerekiyor. Bu nedenle son olaylarda zarar gören işletmelere yapılacak tazminat ödemeleri mevcut sigorta sözleşmelerindeki teminat ve istisnalara göre belirlenecek.
İş durması zararlarında poliçe kapsamı belirleyici
France Assureurs’e göre, Fransa’da mağaza ve ticari binalara yönelik sigorta poliçelerinin büyük bölümü toplumsal olaylar nedeniyle meydana gelen yangın, hırsızlık, vandalizm ve fiziki hasarları kapsıyor. Bununla birlikte işletmelerin faaliyetlerine ara vermeleri nedeniyle oluşan gelir kayıplarının karşılanması, iş durması teminatının bulunmasına bağlı.
Bu teminat kapsamında, poliçe koşullarına göre işletmelerin kaybettikleri satış gelirleri yerine brüt kâr kayıpları tazmin edilebiliyor. Bazı sözleşmelerde işletmede doğrudan fiziksel hasar meydana gelmese de belirli koşullarda ödeme yapılabiliyor.
France Assureurs, son olayların ardından sigortalıların hasar bildirim süresinin 30 güne uzatıldığını da duyurdu. Federasyon, hasar tespit çalışmalarının hızlandırılması ve ihtiyaç duyulan durumlarda avans ödemelerinin kolaylaştırılması için sigorta şirketlerinin harekete geçtiğini bildirdi.
