Şeker piyasasında arz baskısı güçleniyor

Coface’ın analizine göre olumsuz hava koşulları, etanol üretimi ve ihracat kısıtlamaları küresel şeker arzını daraltıyor. Ekim ortasında ton başına 450 doları aşan şeker fiyatı, 5 Kasım’da 398 dolara gerilese de yıl başına göre yüzde 22,2 yukarıda bulunuyor.

Küresel şeker piyasasında üretimi sınırlayan hava koşulları, biyoyakıt talebi ve ihracat kısıtlamaları arz üzerindeki baskıyı artırıyor. Coface’ın şeker piyasasına ilişkin analizinde, 2026/2027 sezonunda beklenen arz açığının tahminleri aşabileceğine ve önümüzdeki aylarda fiyatlar üzerinde baskı oluşturabileceğine dikkat çekiliyor.

Ham şekerin gösterge fiyatı, ekim ortasında ton başına 450 doları aşarak yaklaşık iki yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Analizdeki 5 Kasım 2026 tarihli emtia tablosunda ise şekerin ton fiyatı 398 dolar olarak yer aldı. Bu tarihte fiyat aylık bazda yüzde 9,5 gerilerken yıl başına göre yüzde 22,2, yıllık bazda yüzde 30,4 artış kaydetti.

Talebin istikrarlı seyrettiği piyasada fiyatların yönünü büyük ölçüde arz koşulları belirliyor. Uluslararası Şeker Örgütü, önceki üretim dönemindeki 1,1 milyon tonluk arz fazlasının ardından, ekim-eylül dönemini kapsayan 2026/2027 sezonunda 200 bin tonluk küresel arz açığı bekliyor. Coface, başlıca üretici bölgelerdeki gelişmelerin bu açığı büyütebileceğini belirtiyor.

Olumsuz hava koşulları üretimi sınırlıyor

Dünya şeker üretiminin yüzde 23,5’ini karşılayan Brezilya’da yoğun yağışlar hasadı ve şeker kamışı işleme faaliyetlerini aksattı. Eylül ve ekim başında, ülke üretiminin yüzde 90’ından fazlasını sağlayan Orta-Güney bölgesinde tarlalara erişim gecikirken suya doyan kamışların şeker oranı düştü. Martta başlayan sezonun eylül sonuna kadarki bölümünde işlenen şeker kamışı miktarı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,9 azalarak 510 milyon tona geriledi.

Küresel üretimde yüzde 16 payla ikinci sırada bulunan Hindistan’da ise haziran-eylül dönemindeki güneybatı muson yağışları normalin yüzde 12,6 altında kaldı. Şeker kamışının gelişimi açısından kritik dönemdeki yağış eksikliği, ürün gelişimini ve beklenen verimi olumsuz etkiledi.

Dünya üretiminde yüzde 6 payla beşinci sırada yer alan ve Brezilya’nın ardından ikinci büyük ihracatçı olan Tayland’da, 2026/2027 sezonunda üretimin yüzde 17 azalarak 10 milyon tonun altına düşmesi bekleniyor. Analizde, El Niño’nun üretim üzerindeki olumsuz etkilerinin en az 2027’nin ilk çeyreğine kadar süreceği öngörülüyor.

Dünya üretiminde yüzde 8 payla üçüncü sırada bulunan Avrupa Birliği’nde ise El Niño’dan bağımsız olarak yaz aylarındaki rekor sıcaklıklar şeker pancarı hasadını etkiledi. Birliğin 2026/2027 sezonu şeker üretiminin yüzde 20 düşüşle 13,5 milyon tona gerilemesi bekleniyor.

Etanol üretimine ayrılan kamışın payı artıyor

Brezilya ve Hindistan’ın akaryakıt ithalatına bağımlılığı azaltmak amacıyla etanol kullanımını artırması, şeker kamışının kullanımını da değiştiriyor. Brezilya, temmuzda zorunlu etanol karıştırma oranını Ocak 2027’ye kadar geçerli olmak üzere yüzde 30’dan yüzde 32’ye yükseltti. Hindistan ise 2018’de belirlediği ve 2030’da ulaşmayı hedeflediği yüzde 20 seviyesini 2025’te yakaladı.

İran’da savaşın başlamasından bu yana petrol fiyatlarının yükselmesi ve yılın ilk yarısında şeker fiyatlarının zayıf seyretmesi de etanol üretimini daha cazip hale getirdi. Brezilya’nın Orta-Güney bölgesinde, nisan-mart dönemini kapsayan 2026/2027 sezonunun ilk beş ayında şeker üretimine ayrılan kamışın payı, önceki yıl yaklaşık yüzde 53 iken yüzde 47’nin altına indi.

Coface, şeker fiyatlarındaki son yükselişin üretimin cazibesini artırmasına rağmen üreticilerin yaptığı düzenlemelerin biriken açığı tamamen kapatmasını beklemiyor. Ekim ortası itibarıyla şeker üretimi önceki sezonun karşılaştırılabilir dönemine göre yüzde 14,6 azalırken etanol üretimi yüzde 4,3 arttı.

İhracatta Brezilya’ya bağımlılık güçleniyor

2023’e kadar dünyanın ikinci büyük şeker ihracatçısı olan Hindistan, iç piyasasını korumak amacıyla ihracatını kademeli olarak azalttı ve Mayıs 2026’da neredeyse tamamen durdurdu. Ülke, 31 Ekim’e kadar 1 milyon ton ham şeker ithalatına izin veren bir tarife kontenjanı da açtı. Ayrıca 1 Kasım’dan itibaren şeker kamışının etanol üretiminde kullanılması yasaklandı.

Bu adımlarla, 2026/2027 sezonunda iç tüketime ayrılan şeker arzının önceki sezonla aynı düzeyde, 28 milyon tonda tutulması amaçlandı. Analizde, 31 milyon tonluk üretimin 3 milyon tonunun etanol üretimine ayrıldığı belirtildi.

Hindistan’ın ihracat politikası, küresel şeker piyasasının dünya ihracatının yüzde 55’ini karşılayan Brezilya’ya bağımlılığını artırıyor. Coface, bu yoğunlaşmanın Brezilya’da yaşanabilecek bölgesel üretim aksaklıklarına karşı piyasanın kırılganlığını da yükselttiğine dikkat çekiyor.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

SON EKLENEN HABERLER