Müteahhidin projeyi tamamlayamaması riskine karşı tüketici ve arsa sahiplerine güvence sağlayan bina tamamlama sigortası (BTS), özellikle kentsel dönüşümde önemli bir finansal güvence sunuyor. Giderek yaygınlaşan branş kapsamında prim üretimi 2023’te 980 bin lira iken 2024’te 9,7 milyon liraya, 2025’te 17,9 milyon liraya yükseldi. Bu yılın ilk yarısında ise 11,2 milyon lira prim üretimi gerçekleşti.
Bina tamamlama sigortası, kentsel dönüşümde önemli bir finansal güvence sunuyor. Projelerin tamamlanamaması durumunda tüketici ve arsa sahiplerini koruyan yapısının yanı sıra müteahhitler ve finans kuruluşları açısından da çeşitli güvenceler sunan bina tamamlama sigortası, giderek yaygınlaşıyor.
2015’te yürürlüğe giren ve 29 Aralık 2017’de ilk poliçenin düzenlendiği bina tamamlama sigortasına ilişkin rakamlar da gelişimi ortaya koyuyor. Bina tamamlama sigortası branşında direkt prim üretimi 2023’te 980 bin lira iken 2024’te 9,7 milyon liraya, 2025’te 17,9 milyon liraya yükseldi. Bu yılın ilk yarısında ise 11,2 milyon lira prim üretimi gerçekleşti.
‘Gelişme potansiyeli yüksek bir pazarın erken dönemi’
Türkiye Sigorta Birliği (TSB) Başkanı Ahmet Yaşar, bina tamamlama sigortasının müteahhidin mali yeterliliğini ve projeyi sözleşmeye uygun tamamlama kabiliyetini güvence altına aldığını belirtti. Bina tamamlama sigortasının henüz gelişme aşamasında olduğuna dikkat çeken Yaşar, “Üretim rakamlarında son yıllarda belirgin gelişim görüyoruz. Direkt prim üretimi 2023’te 980 bin lira iken 2024’te 9,7 milyon liraya, 2025’te 17,9 milyon liraya yükseldi. Bu yılın ilk yarısında ise 11,2 milyon lira prim üretimi gerçekleşti. Bugünkü tabloyu ‘gelişme potansiyeli yüksek bir pazarın erken dönemi’ olarak değerlendiriyoruz. Uygulama tecrübesi, veri havuzu ve reasürans kapasitesi geliştikçe daha fazla sigorta şirketinin bu alana ilgi göstermesini bekliyoruz.”
Proje tamamlanmadığında sigorta güvencesi devreye giriyor
TSB Başkanı Yaşar, sektörde sabit tarife veya standart prim oranı bulunmadığını belirterek, projenin büyüklüğü ve tamamlanma oranı, müteahhidin mali gücü ve öz kaynak katkısı, iş programı, kalan inşaat maliyeti ve karşı teminatların primin belirlenmesinde etkili olduğunu anlattı. Yaşar, sigortacının proje tamamlanamadığında nakdi tazminat ödeyebileceği gibi, projeyi devralarak yeni bir müteahhit aracılığıyla tamamlanmasını da sağlayabildiğini kaydederek, bazı koşullarda kira ödemeleri ile nakdi tazminatta faiz veya endeksleme yükümlülüklerinin de söz konusu olabileceğini vurguladı.
Primi değerlendirirken yalnızca ödenen bedele değil, tüketici ve arsa sahibine sağlanan güvenceye, projenin izlenmesine ve gerektiğinde tamamlama sorumluluğunun sigorta sektörü tarafından üstlenilmesine bakılması gerektiğini vurgulayan Yaşar, sigorta maliyetlerinin azaltılması için vergi ve harç eşitliğinin sağlanmasını önerdiklerini bildirdi.
TSB Başkanı Yaşar, ürünün özellikle kentsel dönüşümde önem taşıdığını söyledi. Yaşar, “Kentsel dönüşümün sigortası da bina tamamlama sigortasıdır” dedi.
“Tüm tarafları koruyan yeni bir finansal sistem”
Anadolu Yakası İnşaat Müteahhitleri Derneği (AYİDER) Başkanı Hakan Şişik ise Türkiye’de BTS’lerin henüz sektör ve toplum tarafından yeteri kadar bilinmediğini belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu: “Bu enstrüman doğru bir çözüm olmakla beraber tüm tarafları koruyan yeni bir finansal sistem. Bu sistem, mal sahiplerini koruduğu kadar müteahhidin de haklarını ve kontrat sürelerini garanti altına alıyor.”
Şişik, BTS’nin inşaat maliyetini yüzde 2 ila yüzde 4 artırdığını belirterek, “Sigorta şirketlerinin müteahhitlerin iş bitirme kapasitesini ve sektöre katkısını doğru değerlendirecek uzmanlığa sahip olması gerekiyor. Sektörün yüzde 90’ını oluşturan küçük müteahhitlerin finansal yapıları sigorta şirketlerinin kriterlerini karşılamayabilir. Bu sorunun çözümü için yeni yöntemler geliştirilmeli, yeşil bina üreten müteahhitlere de daha uygun fiyatlı sigorta imkanı sağlanmalı” dedi.
