Önümüzdeki günlerde Meclis gündemine alınması beklenen Zorunlu Afet Sigortası’nın (ZAS) hayatımızda neleri değiştireceğini, DASK’ın yeni Genel Sekreteri Balkır Demirkan’dan öğrendik.
ALP SÜER/SİGORTAMEDYA ÖZEL
Türkiye son aylarda adeta bir beşik gibi sallanıyor. Hemen hemen her gün ülkemizin farklı bölge ve şehirlerinden gelen deprem haberleri ile yatıp kalkıyoruz…Olası Marmara Depremi ise başta İstanbul olmak üzere Marmara Bölgesi’nde yaşayan vatandaşlara stresli günler yaşatıyor.Depreme dayanıklı konutlarda oturmak ve Zorunlu Deprem Sigortası (ZDS) yaptırmak artık her birimiz için hayati önem taşıyor. ZDS ise çok yakında Zorunlu Afet Sigortası’na (ZAS) dönüşecek. Önümüzdeki günlerde Meclis gündemine alınması beklenen ZAS’ın 2026 yılında yasalaşıp yürürlüğe girmesi bekleniyor. Biz de geçtiğimiz ay, 25 yıldır ülkemizde depreme karşı güvence sağlayan Doğal Afet Sigortaları Kurumu’nun, (DASK) yeni Genel Sekreteri Balkır Demirkan ile bir röportaj yaptık. ZAS’ın hayatımızda neleri değiştireceğini, Demirkan’dan öğrendik.
Sadece deprem değil; geniş bir afet perspektifi olacak
Demirkan’ın verdiği bilgilere göre, ZAS ile birlikte sadece deprem değil, daha geniş bir afet perspektifinden yaklaşılacak. ZDS yalnızca deprem teminatı sunarken, ZAS deprem teminatına ek olarak yanardağ püskürmesi, sel veya taşkın niteliğindeki su baskını, heyelan, fırtına, dolu, çığ ve orman yangını risklerini de kapsayacak. Ayrıca, ZDS kapsamına girmeyen köy yerleşik alanları ve mezralar da kapsama dâhil edilecek. Böylece sigorta korumasının coğrafi kapsamı genişletilecek. Deprem havuzu mevcut yapısıyla devam edecek, deprem dışındaki doğal afetler için ise ayrı bir havuz yapısı oluşturulacak. ZAS poliçesindeki teminatlar seçimlik olmayacak, tüm teminatlar otomatik olarak verilecek.
ZDS’den ZAS’a geçiş yapana geçişe özel yenileme indirimi verilecek
Zorunlu Deprem Sigortası (ZDS) poliçeleri olan vatandaşların sıkça sorduğu bir soru da “ZDS’nin ZAS’a dönüşümü nasıl olacak?” sorusu. Bu konuya da açıklık getiren Demirkan’dan öğrendiğimize göre, ZDS’si yürürlükte olan sigortalılar açısından, poliçe vadesi devam ederken ZAS’ın yürürlüğe girmesi durumunda otomatik bir dönüşüm uygulanmayacak. Devam eden ZDS poliçeleri, talep edilmesi halinde vade bitimine kadar ZDS poliçesi olarak geçerliliğini sürdürecek. ZAS’a geçmek isteyen sigortalılar için ise aynı adres kodu ve aynı T.C. kimlik numarası ile yeni bir ZAS poliçesi düzenlenecek. Poliçe düzenlenmesi sırasında sistemde aynı adres kodu ve T.C. kimlik numarası için yürürlükte bir ZDS poliçesi bulunması halinde, ZAS poliçesine yenileme indirimi uygulanacak. Diğer bir deyişle, ZDS poliçesi ilk yılı içinde olsa dahi, ZAS poliçesi düzenlenirken geçişe özel olarak yenileme indirimi verilecek. ZAS poliçesinin düzenlenmesinin ardından mevcut ZDS poliçesi kısmi olarak iptal edilebilecek.
ZAS’ın yürürlüğe girmesi ile Acil İhtiyaç Teminatı da sağlanacak
ZAS’ın yürürlüğe girmesiyle birlikte deprem dışındaki afetler bakımından bina teminatına ilave olarak Acil İhtiyaç Teminatı da sağlanacak. Bu teminat, sigortalı konutta ikamet eden kişilere afet sonrasında temel ve zaruri ihtiyaçlarını karşılamak üzere verilecek. Yeni sistemde kapsam dışında tarife yapısı da değişiyor. Hesaplamada kullanılacak risk grupları mahalle ölçeğinde belirlendi. Deprem tarifesinde 7, sel ve heyelan tarifelerinde ise 5 risk grubu kullanılacak. Ancak, deprem tarifesinin mevcut yapısı korunacak olup, sel ve heyelan tarifelerinde yapı tarzı ayrımı yapılmayacak.
ZAS’da da yenilemelerde indirim olacak mı?
Vatandaşların yanıtını merak ettiği bir soru da “ZAS’da da yenilemelerde indirim olacak mı?”
DASK Genel Sekreteri Balkır Demirkan’ın verdiği bilgilere göre, Zorunlu Deprem Sigortası’nda (ZDS) yenilemelerde yüzde 20, 1 ila 3 katlı konutlarda yüzde 10 indirim uygulanıyor. 8 kat ve üzeri konutlarda ise yüzde 10, 2000 yılından önce inşa edilmiş yapılarda yüzde 10 oranında sürprim öngörülüyor. ZAS modelinde de yenilemelerde yüzde 20 indirim korunacak. Deprem teminatında 1 ila 3 katlı konutlara yüzde 10 indirim uygulanacak, binada sismik izolatör bulunması halinde poliçeye yüzde 30 indirim sağlanacak. Sel ve su baskını riski açısından 3’üncü kat ve üzerindeki konutlarda yüzde 50 indirim öngörülüyor. Sürprim uygulamasında ise sel ve su baskını için bodrum ve zemin katlarda yüzde 20 ek prim alınacak; deprem açısından 8 kat ve üzeri konutlarda yüzde 10, 2000 yılından önce inşa edilmiş yapılarda yüzde 10 oranında sürprim uygulanacak. Ayrıca, sigorta himayesinden yararlanma oranını artırmak amacıyla zorunlu afet sigortasına ilişkin ilave kontrol noktalarının eklenmesi de öngörülüyor.
DASK kuruluşundan bu yana 41,9 milyar TL tazminat ödedi
Doğal Afet Sigortaları Kurumu’ndan (DASK) aldığımız bilgilere göre, Türkiye genelinde yürürlükte bulunan poliçe sayısı 11 milyon 699 bin 447. DASK’ın kuruluşundan bu yana meydana gelen 1.147 depremin hasar yapıcı etkisi sonucunda 690 bin 932 hasar dosyası için toplam 41 milyar 903 milyon 15 bin 511 Türk Lirası tutarında hasar tazminatı ödemesi gerçekleştirildi. DASK’tan yapılan açıklamada; “Bu veriler, DASK’ınyalnızca sigorta ürünü sunan bir Kurum olmanın ötesinde; doğal afet risklerinin yönetiminde, ekonomik istikrarın korunmasında ve Türkiye’nin uzun vadeli toplumsal dayanıklılığın güçlendirilmesinde merkezi bir rol üstlendiğini açık bir şekilde ortaya koyuyor” denildi.
1-7 Mart tarihleri arasında Deprem Haftası kutlanacak
1-7 Mart tarihleri arasında ülkemizde Deprem Haftası kutlanacak. Doğal Afet Sigortaları Kurumu da (DASK) Deprem Haftası kapsamında bir basın toplantısı düzenleyecek. 4 Mart’ta Türk Reasürans’ın İstanbul-Çekmeköy’deki Genel Merkezi’ndeki basın toplantısına Türk Reasürans Genel Müdür Vekili Özgür Bülent Koç, DASK Genel Sekreteri Balkır Demirkan ve Yarışma Başkanı Prof. Dr. Mustafa Erdik katılacak. Toplantıda bu yıl 9’uncusu düzenlenen ‘DASK Depreme Dayanıklı Bina Tasarım Yarışması ile ilgili son gelişmeler de aktarılacak.
