Geneva Association tarafından yayımlanan “Gelişmekte Olan Ekonomilerde Finansal Kapsayıcılığın Temel Unsuru Olarak Sigortacılık” raporu gelişmekte olan ekonomilerde finansal kapsayıcılığın temel bir taşıyıcısı olarak sigortanın rolü mercek altına alındı. Gelişmekte olan ülkelerde büyük koruma açıkları olduğuna dikkat çekilen raporda, sigortanın riskleri topluluklar arasında paylaştırarak, hane halkı üzerindeki finansal bir şokun yıkıma yol açmamasını sağladığı vurgulandı.
Geneva Association tarafından yayımlanan “Gelişmekte Olan Ekonomilerde Finansal Kapsayıcılığın Temel Unsuru Olarak Sigortacılık” raporu, sigortanın finansal kapsayıcılığın güçlendirilmesi ve hane halkı direncinin artırılmasında kritik bir öneme sahip olduğunu açıkladı. Rapora göre, gelişmekte olan ülkelerde 1,3 milyarı aşkın yetişkinin hâlen resmî finansal yapılarla bağlantısı bulunmuyor.
Sigortanın, olumsuz bir olayın bireyler üzerinde yıkıcı sonuçlar doğurmasını engellediğine vurgu yapılan raporda, koruma boşluklarının giderilmesi ve sigortanın toplumsal faydasının artırılabilmesi için; ticari sürdürülebilirlik, kamu politikaları ile etkin düzenleyici gözetimin birlikte ele alındığı bütüncül bir çerçeveye ihtiyaç duyulduğuna dikkat çekildi. Rapora göre gelişmekte olan ekonomilerde, haneler ve küçük işletmeler acil sağlık durumları, gelir istikrarsızlığı, iklim şokları gibi nedenlerle finansal kırılganlıklar yaşanıyor. Raporda; sigortanın bu kırılganlıkları minimize etme, riskleri daha iyi anlama, dayanıklı ve refah içinde ekonomiler inşa etme açısından yaptığı pozitif katkılara vurgu yapıldı. Raporda şöyle denildi: “Son 10 yılda, çok sayıda küresel ve ulusal girişim, dijital teknolojilerden yararlanarak, gelişmekte olan ekonomilerde finansal hizmetlere erişimi genişletmeyi hedeflemiştir. Ancak ödemeler, tasarruflar, kredi ve sigorta hizmetlerindeki küresel gelişmelere rağmen, dünya çapında 1,3 milyardan fazla yetişkin hâlâ resmî finansal sistemlere erişimden yoksundur. Bu durum, gelişmekte olan ekonomilerde büyük koruma açıklarına neden olmaktadır. Sigorta, finansal araçlar arasında hane halkından riski transfer ederek ve kolektif dayanıklılığı güçlendirerek benzersiz bir rol oynar. Tasarruf ve kredi de elzem olmakla birlikte, tasarruflar likidite baskılarıyla kısıtlanırken, kredi zaten kırılgan durumdaki borçlulara geri ödeme yükümlülükleri getirerek yeni riskler yaratır. Sigorta ise, aksine, riskleri topluluklar arasında paylaştırarak, hane halkı üzerindeki finansal bir şokun yıkıma yol açmamasını sağlar. Ayrıca sigorta, bireylerin ve işletmelerin iş kurma veya eğitim gibi üretken riskler almasını mümkün kılar. Örneğin Hindistan’da, devlet destekli ve teknoloji destekli programlar yüz milyonlarca kişiye sağlık, hayat, kaza ve tarım sigortası sağlamış; bu kişilerin ilk kez resmî sigorta kapsamına alınmasına olanak tanımıştır. Hindistan’daki bu model, kamusal destek + dijital altyapı + özel sektör iş birliğinin etkisini açıkça göstermektedir.”
Raporda öne çıkan tespitler
- 2023 yılında gelişmekte olan ülkelerdeki koruma açığı, küresel koruma açığının %60’ının üzerinde gerçekleşti.
- Finansal kapsayıcılık, büyümeyi ve dayanıklılığı dört ana mekanizma aracılığıyla destekleyerek ekonomik kalkınmayı teşvik etmektedir. Tasarruf ve yatırımların harekete geçirilmesi, sermaye birikimi için güvenli, uygun ve emniyetli araçlar sunarak fonların üretken kullanımını artırıyor.
- Girişimcilik faaliyetlerinin desteklenmesi, kredi ve sigortaya erişim sağlayarak yüksek maliyetli, gayri resmî borçlanmaya olan bağımlılığı azaltıyor.
- Yoksulluğun azaltılması, hanelerin tüketimi dengelemesini, insan sermayesine yatırım yapmasını ve şoklara karşı dayanıklılık oluşturmasını sağlar.
- Finansal istikrarın artırılması, bankaların mevduat tabanlarını genişletir, kredi portföylerini çeşitlendirir ve kayıt dışılığı azaltır.
Sağlık harcamaları, tüm ülkelerde hane halkının endişeleri arasında başı çekiyor
Gelişmekte olan ekonomilerde sigortacılığın benimsenmesine ilişkin kapsamlı ve uluslararası düzeyde karşılaştırılabilir verilerin eksik olduğunu göz önüne alan Geneva Association, Türkiye dahil 7 ülkeyi kapsayan (Brezilya, Çin, Hindistan, Meksika, Fas, Güney Afrika ve Türkiye) bir anket yaptırdı.
Ankette öne çıkan bulgular şu şekilde:
• Tüm ülkelerde katılımcıların en az %70’i sigortayı “faydalı” görmektedir.
• Sağlık harcamaları, Güney Afrika hariç neredeyse tüm ülkelerde hane halkının endişeleri arasında başı çekmektedir. Bu durum, kamu sağlığı bağlamındaki koruma boşluklarını yansıtmaktadır.
• Sigorta bilinirliğinin en yüksek olduğu ülkeler Çin, Hindistan ve Güney Afrika’dır.
• Çoğu ülkede sağlık sigortası ve belirli süreli hayat sigortası satın almanın ana engeli ödenebilirliktir.
• Birikimli hayat sigortaları için ise bilgi eksiklikleri en önemli engeldir.
