Yapay zekâya artık sadece teknoloji dünyasının bir gündem maddesi değil. Bugün finanstan, sağlığa, eğitimden, üretim süreçlerine kadar birçok alanda yapay zeka önemli bir rol oynuyor. Özer Şimşek de son dönemde hayatımıza giren yapay zekayı ‘işe alım süreçleri’ açısından ele alıyor. Şimşek, yazısında yapay zekâ’yı değerlendirirken, “İşe alım süreçlerinde insanın yerini almak yerine, insanın daha stratejik kararlar almasına imkân tanıyacak bir destek mekanizması sunuyor. Asıl değer, teknolojinin doğru konumlandırılmasıyla ortaya çıkıyor” diyor.
Yapay zekâ artık yalnızca teknoloji dünyasının bir gündem maddesi değil. Finanstan sağlığa, üretimden eğitime kadar pek çok alanda süreçleri dönüştürüyor. Ancak bu dönüşümün her zaman ‘yıkıcı’ bir etki yarattığını söylemek doğru olmayabilir. Birçok alanda yapay zekâ, insanın yerini almaktan çok, yoğun ve tekrar eden iş süreçlerini kolaylaştırarak insan kaynağını daha stratejik alanlara yönlendirme imkânı sunuyor.
ABD pazarında işe alım teknolojileri uzun süredir ciddi yatırımlar alıyor. HireVue, Eightfold AI ve Paradox gibi platformlar, yapay zekâ destekli mülakat ve aday eşleştirme alanında dikkat çekici örnekler sunuyor. Bu gelişmeler, küresel ölçekte dönüşümün yönünü gösteriyor.
CV Eşleşmesinde Derinlik Analizi
Yapay zekâ destekli sistemlerin en önemli katkılarından biri, ilana uygun adayların İK platformlarından akıllı eşleştirme yöntemleriyle seçilmesi ve rafine edilmesi. Bu süreç yalnızca anahtar kelime aramasından ibaret değil. Adayın hangi projelerde görev aldığı, hangi yazılım araçlarını ve hangi teknoloji bileşenlerini kullandığı, sorumluluk seviyesi ve deneyim derinliği gibi unsurlar birlikte değerlendirilir.
Avatar Destekli Mülakat Deneyimi
Video mülakat çözümleri yaygınlaşmış olsa da, adayların bir makine ile konuştuğunu hissetmesi performansı sınırlayabiliyor. İyi kurgulanmış bir avatar deneyimi ise daha doğal bir iletişim ortamı sunabilir. Akışkan ses tonlaması, uygun mimik ve tepki mekanizmaları süreci daha insani bir görüşmeye yaklaştırabilir.
Bazı senaryolarda karşı cins avatar kullanımının aday üzerindeki psikolojik konforu artırabildiği gözlemlenmekte. Bu tür tasarım tercihleri sürecin daha pozitif ilerlemesine katkı sağlayabilir.
Güvenlik ve Regülasyon Boyutu
Bulut tabanlı çözümler hız ve esneklik sunarken, özellikle finans ve bankacılık gibi sektörlerde veri güvenliği ve KVKK uyumu kritik önemde. ABD merkezli platformlar çoğunlukla bulut mimarisiyle çalışırken, Türkiye ve Avrupa’da veri lokasyonu ve regülasyon gereklilikleri farklılaşabiliyor. Bu nedenle kurum içi (on-premise) çalışabilen mimariler birçok kuruluş için önemli bir avantaj sunuyor.
Dikey Uzmanlaşmanın Önemi
Her sektöre hitap etmeye çalışan platformlar yerine belirli alanlarda ihtisaslaşan çözümler daha anlamlı sonuçlar üretebilir. Özellikle bilişim teknolojileri alanında işe alım süreçleri teknik derinlik gerektirir. Bu nedenle dikey uzmanlaşma, AI ile işe alımda önemli bir avantaj sunuyor.
Kişilik Envanteri ve Davranış Analizi
Teknik yeterlilik kadar davranışsal uyum da önemli. CV ile teknik uygunluk belirlendikten sonra adaylara uygulanacak kişilik envanterleri potansiyel risk alanlarını işaret edebilir. Ardından yapay zekâ, mülakat sırasında dolaylı davranışsal sorularla bu çıktıları test edebilir.
Örneğin öz disiplin konusunda risk işareti varsa, adayın düzenli spor alışkanlığı, uzun vadeli bir hobiye bağlı kalıp kalmadığı ya da hedef odaklı ilerleme örnekleri üzerinden envanter sonuçlarının tutarlılığı analiz edilebilir. Bu yaklaşım, etiketlemekten ziyade veri tutarlılığı değerlendirmesi sunar.
Maliyet ve Zaman Tasarrufu
İK ekiplerinin ve ilgili iş ailesi yöneticilerinin görüşmelere ayırdığı toplam süre dikkate alındığında, görünmeyen adam/gün maliyeti oldukça yüksek olabiliyor. Yapay zekâ destekli ön eleme ve rafine short list süreçleri sayesinde bu maliyetlerin önemli ölçüde azaltılması mümkün görünmektedir.
RecruitX Perspektifi
RecruitX’in mentör ve danışmanı olarak sürecin içindeyim. RecruitX; özellikle bilişim teknolojileri alanında ihtisaslaşmış, kurum içi çalışabilen, KVKK uyumlu ve gelişmiş avatar destekli mülakat altyapısına sahip bir platform. Bankacılık sektöründe önemli kurumlarla görüşmeler başladı.
Yapay zekâ, işe alım süreçlerinde insanın yerini almak yerine, insanın daha stratejik kararlar almasına imkân tanıyacak bir destek mekanizması sunuyor. Asıl değer, teknolojinin doğru konumlandırılmasıyla ortaya çıkıyor.
