Eksperlik sınavı iptal mi ediliyor!

Sigortacılık Eğitim Merkezi Müdürlüğü tarafından 24 Haziran 2023 yılında yapılan ve sektörde ciddi tartışmalara sebep olan Sigorta Eksperliği Ön Alım Sınavı için açılan dava Mahkeme’nin verdiği ‘Yürütmeyi durdurma’ kararı ile sonuçlandı. Bu durum sınava giren ve kazanan eksper adayları için de yeni tartışmaları beraberinde getirdi.

Sigortacılık Eğitim Merkezi Müdürlüğü tarafından 24 Haziran 2023 yılında düzenlenen ve mahkemeye taşınan Sigorta Eksperliği Ön Alım Sınavı ile ilgili karar çıktı. 14 yıldır beklenen bu sınavın, birçok eksper adayı açısından mağduriyet oluşturduğu iddiaları sektör kamuoyunda uzunca bir süre gündem oluşturmuştu. Ardından bu mağduriyet iddiaları ile ilgili birçok eksper adayı hukuk çerçevesinde hak arayışına girmişti. Açılan dava sonucunda T.C İstanbul 11. idare Mahkemesi 10.02.2026 tarihinde “Yürütülmesinin Durdurulması” yönünde karar verdi. Bu karar da tartışmaları bitirmiş gibi gözükmüyor. Mahkemenin verdiği bu karar sonrasında sınava katılan eksper adayları açısından yeni tartışmaları da beraberinde getirdi.  

DAVALAR NEDEN AÇILDI?

Açılan davalarda; “Aynı sınavla farklı il gruplarında ve branşlarda farklı sıralamaya tabi tutularak bölgesel sınav uygulamasına gidilmesinin hukuka ve hakkaniyete, eşitlik ilkesine uygun düşmediği, sınavda yoruma dayalı, tartışmalı ve hatalı pek çok sorunun bulunduğu, itirazlara rağmen bunların iptal edilmediği, iptal edilen soruların neden iptal edildiğine yönelik bir bilgilendirme yapılmadığı, sınav kılavuzunda belirtildiği şekilde konulardaki soru sayısınca soru sorulmadığı, objektif ölçme kriterlerinin zedelendiği, dolayısıyla hukuka aykırı olduğu” ileri sürülerek iptali ve yürütmesinin durdurulması istenmişti.

SEGEM KENDİNİ NASIL SAVUNDU?

SEGEM ise Mahkemeye yaptığı savunmasında şu bilgilere yer vermişti: “Sigortacılık Eğitim Merkezi, Kanun ve yönetmelikler çerçevesinde kendisine verilen görevleri yerine getirdi. 22.06.2008 tarih ve 26914 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sigorta Eksperleri Yönetmeliği’nin 6. maddesi hükümleri çerçevesinde il grupları ve branş bazında belirlenen sigorta eksperi ihtiyacının karşılanması amacıyla 2023 yılı içerisinde sigorta eksperliği ön alımı yapılmasına karar verildi. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu nihai yazısı gereği 300 kişilik eksper ihtiyacının karşılanmasına yönelik bölge bazında eksperlik kursunun düzenlenmesi ve kontenjandan fazla başvuru olması durumunda düzenlenecek ön alım sınavına ilişkin gerekli iş ve işlemlerin yürütülmesi hususunda görevlendirildik. Bu kapsamda 24.06.2023 tarihinde İstanbul, Ankara, İzmir, Diyarbakır, Trabzon il merkezlerinde sınav düzenlendi. Sınava yönelik sorular birden fazla kurumdan talep üzerine alanında uzman kişilerce düzenlendi. Yine sınav Komisyonca kontrol edildi ve gerekli tüm tedbirlerin alınması suretiyle sınav gerçekleştirildi. Gelen itirazlar üzerine yapılan değerlendirme neticesinde bazı sorular hatalı olduğu değerlendirilerek iptal edildi. Bu nedenle iyi niyetten uzak ithamlar gerçeği yansıtmıyor. Adayların ikamet ettikleri ilin bulunduğu gruba başvuru yapmalarının zorunlu olduğu ve ikamet edilen ilin belirlenmesinde ilanın yapıldığı tarihten önce son tescil edilmiş yerleşim yeri adresinin olduğu ilin kabul edileceği, duyurudan sonra yapılan ikamet değişikliklerinin kabul edilmeyeceği belirtildi. Söz konusu başvuru ilan tarihinden önce yerleşik olunan ikametgaha yapılabilmesinin amacı adayların başvuru sayısının daha az olacağını düşündükleri bölgelere ikametgahlarını sonradan taşıyarak usulsüz ikametgah değişikliği yapıldığı hususunda gelecek şikayetleri önlemek ve sınava katılan tüm adaylara fırsat eşitliği sunmaktı. Bölgesel alım yapıldığı için il grubu ve branş belirlemesinin mümkün olduğu, dolayısıyla yapılan iş ve işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğu ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.”

MAHKEME HANGİ GEREKÇELERLE KARAR VERDİ?

Bakılan davada, 24/06/2023 tarihinde gerçekleştirilen 2023 Yılı Sigorta Eksperliği Ön Alım Sınavı’nda yer alan A Kitapçık türünün 28, 37, 46, 78 ve 79 numaralı sorularının davalı idarece iptal edildiği, bilirkişi raporunda yer alan değerlendirmeler uyarınca anılan soruların iptallerinin yerinde olduğunun tespit edildiği, aynı sınavda yer alan A Kitapçık türünün 7 ve 56 numaralı sorularının sırasıyla mantıksal hatalı ve yanlış olduğunun tespit edildiği, diğer yandan sınav kılavuzunda yer alan soruların ait olduğu alanların kategorilere ayrılmasının gerekçesi olarak “adayların sınava hazırlanması amacıyla genel bir çatı sunulması amacıyla” olduğu belirtildiği halde 2. Kategori sorular Sigortacılık Kanunu’nun “amaç, kapsam, tanımlar” hükümleri, 11, 12, 13, 22, 26, 29, 31, 32 ve 35. maddeleri, Sigorta Eksperleri Yönetmeliği, Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği, Sigorta Eksperleri Meslek Kuralları olduğu, bu konulardan toplam 30 sorunun üzerine geçilmeyeceğinin belirtildiği, sınavda sorulan tüm sorular değerlendirildiğinde en az 33 sorunun belirtilen konular ile ilişkili olduğu görülmektedir. Bu durumda, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, yapılan açıklamalar ve bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmeler ışığında uyuşmazlık irdelendiğinde, bazı soruların Kılavuzda belirlenen sınıflandırma itibariyle sınav konusunun dışında sayılabileceği bazılarının ise durumunun yoruma açık ve muğlak olduğu, idarece iptal olunan soruların iptallerinin yerinde olduğu, genel bir sınavda çok sayıda sorunun iptal edilmiş olmasının sınavın titizlikle hazırlanmadığını gösterdiği, bu durumun merkezi bir sınava uygun olmadığından sınava güveni olumsuz etkilediği, sınavda bazı sorular bakımından adayların sorumlu tutulduğu açıklanan konuların ve çerçevenin dışına çıkılmış olduğu anlaşıldığından, sınavda yer alan temel aykırılıkların sınavın bütününe tesir etmesi nedeniyle Sigortacılık Eğitim Merkezi Müdürlüğü’nce 24.06.2023 tarihinde gerçekleştirilen 2023 Yılı Sigorta Eksperliği Ön Alım Sınavı’nın tümünde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, yukarıda aktarılan gerekçeyle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin davacının sigorta eksperliği mesleğine girişine ilişkin olması ve çalışma hayatını etkileyebilecek olması nedeniyle yürütülmesine devam edilmesi halinde davacı açısından telafisi güç zararların doğabileceği de tabiidir. Açıklanan nedenlerle; hukuka aykırılığı açık olan dava konusu işlemin; uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğabileceğinden 2577 Sayılı Kanunun 27.maddesi uyarınca teminat alınmaksızın yürütülmesinin durdurulmasına, kararın tebliğini izleyen günden itibaren (7) gün içerisinde İstanbul Bölge İdare Mahkemesi’ne itiraz yolu açık olmak üzere, 10/02/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.”

PEKİ ŞİMDİ NE OLACAK?

Karar sonrasında gözler sınava katılan ve eksperlik belgesini alan adaylar ile ilgili durumun ne olacağı konusuna çevrildi.  Her şeyden önce İdarenin karara itiraz hakkı bulunuyor. Bu noktada İdare tarafından nasıl bir yol izleneceği de merak konusu. Mahkemenin kararı sonrasında; Ön eleme sınavına katılıp, sınavı kazanan, kazanamayan adaylarla birlikte birçok sektör paydaşının konudan etkileneceği çok açık. Sektör yetkilileri şimdilik süreci izleyip ona göre karar vereceklerini belirtiyorlar.