Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) devlet katkısı yüzde 20’ye düşürülürken, gönüllü BES’teki net katılımcı sayısındaki artış, ocak ayında 2023-2025 döneminin gerisinde kaldı. Devlet katkısı ile birlikte emeklilik fonlarındaki cazip getiriler, BES’i yine de vazgeçilmez bir yatırım aracı kılıyor.
ALP SÜER/SİGORTAMEDYA ÖZEL
Türkiye’de Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) katılımcıları yeni yıla tatsız bir başlangıç yaptı. Bunun da en büyük nedeni, yılbaşı arifesinde çıkan haberler…”BES’te devlet katkısı oranı düşüyor”, “BES’ten çıkış zamanı geldi mi?” şeklinde basında yer alan haberler hem kafaları karıştırdı hem de BES’e yatırım yapanların moralini bozdu. Sistemde devlet katkısının düşeceğine ilişkin haberler de gerçekten doğru çıktı. BES’te katılımcılara sağlanan yüzde 30’luk devlet katkısı, yüzde 20’ye düşürüldü. 7 Ocak’ta Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararı’nın ardından değişiklik 1 Ocak 2026’dan itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe girdi. “Peki bundan sonra ne olacak?” “BES’e yatırım yapmaya devam edelim mi?”, “Devlet katkısının düşmesi, BES’i nasıl etkileyecek?” Bugünlerde herkes birbirine bu soruları soruyor. Ayrıntılara girmeden şunu söylemeliyim ki devlet katkısının yüzde 20’ye düşürülmesinin de etkisiyle, gönüllü BES’teki net katılımcı sayısındaki artış, ocak ayında 2023-2025 döneminin gerisinde kaldı. Bununla birlikte yüzde 20 devlet katkısı ile birlikte emeklilik fonlarındaki cazip getiriler, BES’i yine de vazgeçilmez bir yatırım aracı kılıyor.
Katılımcı sayısındaki düşüşte devlet katkısı ne kadar etkili?
“Ocak ayında katılımcı sayısındaki azalmada devlet katkısı etkili mi?” Bu soruya yanıt vermek için biraz da rakamları konuşturalım. Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) verilerinden hareketle devlet katkısı ile ilgili kararın yayımlandığı 7 Ocak’tan, ay sonuna kadar gönüllü BES’te neler olmuş; ona bakalım: 9-30 Ocak 2026 tarihleri arasında gönüllü BES’te net katılımcı sayısındaki artış, 13 bin 535 kişi olarak gerçekleşmiş. 2025’in aşağı yukarı aynı döneminde (10-31 Ocak 2025) ise bu sayı 34 bin 344 olarak kayıtlara geçmiş. Bir başka deyişle bu yıl, geçen yılın aynı dönemine göre 21 bin kişiye yaklaşan bir fire söz konusu. Biraz daha geçmişe gidelim. 2023’ün aynı döneminde sisteme net 42 bin 428 katılırken, bu sayı 2024’ün (ki devlet katkısı yüzde 30’a yükseltildikten sonra zirve) aynı döneminde ise 56 bin 417 kişi olarak gerçekleşmiş. 2026’daki azalmada, devlet katkısındaki düşüşün da etkisi var elbette; ancak 2025’te de ciddi bir azalış dikkat çekiyor. Bir başka deyişle devlet katkısı aynı seviyede kalsa bile bu yıl geçen yılın altına düşen net katılım görülebilirdi. Devlet katkısındaki düşüş belki bunu hızlandırdı.
Getirilerdeki yükseklik BES’e ilgiyi artırıyor
Devlet katkısı yüzde 20 seviyesine düşse de BES’in yine de iyi bir tasarruf-yatırım alternatifi olduğunu unutmamak gerekli. “BES’ten çıkış zamanı mı?” şeklindeki haberlerin de çok abartılı olduğunu ve suyu bulanıklaştırdığını düşünüyorum. Söz konusu haberler öncelikle emeklilik yatırım fonlarının getirilerini hesaba hiç katmıyor. Belki sistemin ilk yıllarında emeklilik fonlarının getirileri katılımcıları çok tatmin etmedi. Ancak son yıllarda söz konusu fonların getirileri adeta göz kamaştırıyor. Emeklilik fonlarının ortalama getirisi 2025’te yaklaşık yüzde 60 olurken, düğer bir deyişle enflasyonun üzerinde katılımcıya kazandırırken, sistemde faaliyet gösteren şirketler de katılımcılara sağladıkları getirileri paylaşmak için adeta birbirleri ile yarışıyor. Bu konuda şirketlerin PR’larını yapan arkadaşlar ciddi mesai harcıyor. Sözgelimi, bugünlerin gözde yatırım araçlarından altın ve gümüşü ele alalım. Bankadan altın ve gümüş mevduat hesabı açtıran bir yatırımcı 2025’te belki çok yüksek bir reel getiri elde etti. Ancak, BES’e dahil olan ve portföy dağılımında altın ve gümüş fonlarına yer veren katılımcılar da bu getirilere yakın getiriler elde ettiler. Üstüne üstlük bir de ilave devlet katkısından yararlandılar. Bu durum 2026 yılı için de geçerli. Katılımcıların belki 2026 yılından itibaren hesaplarına yatan devlet katkısı miktarı azalacak. Bununla birlikte isabetli portföy dağılımı yapan katılımcılar BES’te yine çok kazanacak!
Devlet katkısının düşmesi, TES’e mi hazırlık niteliğinde?
Devlet katkısının yüzde 30’dan yüzde 20’ye yani, 2013’te ilk başladığı yılın da altına düşürülmesi kuşkusuz sektörde ‘soğuk duş’ etkisi yarattı. Tabii ki insan, “Devlet katkısı neden düşürüldü?” diye sormadan edemiyor. Bunun belki farklı sebepleri var. Ancak, bu düşüşün 2026 sonunda ya da 2027 yılında yürürlüğe girmesi beklenen Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’ne (TES) bir hazırlık niteliğinde olması çok güçlü bir olasılık. Bilindiği gibi halen gönüllü BES ve Otomatik Katılım Sistemi (OKS) dahil sistemde yaklaşık 20 milyon katılımcı biriktirmeye devam ediyor. Bununla birlikte TES faaliyete geçtikten sadece 2 yıl sonra bu sayının 40 milyon civarına yükselmesi bekleniyor. Bunun devlete getireceği yük dikkate alındığında devlet katkısının şimdiden yüzde 20 gibi makul bir orana düşürülmesi TES’e hazırlık olasılığını düşündürüyor ve TES’in hayata geçeceğine yönelik umutları da artırıyor.
Devlet katkısı düşmesine rağmen BES’e katılımcı ilgisi sürüyor
Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) devlet katkısının yüzde 30’dan yüzde 20’ye düşürülmesinin ilk haftalarda gönüllü BES üzerindeki etkilerini değerlendiren Türkiye Sigorta Birliği (TSB) Genel Sekreteri Özgür Obalı, “Devlet katkısının yüzde 20’ye düşürülmesinin etkisi ile sisteme yeni girişler bir miktar yavaşladı; buna karşın sistemden büyük bir çıkış yaşanmadı. Emeklilik fonlarının yüksek getirisi BES’i katılımcılar için cazip kılıyor. Getirilerdeki artış ile birlikte BES’e 2026’da da katılımcı ilgisinin sürmesini bekliyorum” diyor.
BES’te devlet katkısındaki düşme; sektörde büyük kayıp yaratmaz
Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) devlet katkısının yüzde 20’ye düşürülmesi ile ilgili değerlendirmede bulunan Türkiye Hayat Emeklilik Genel Müdürü Taha Çakmak, “Türkiye Sigorta olarak bakıldığında devlet katkısı oranının yüzde 20’ye düşürülmesinin ardından ilk günlerde katılımcı sayısında bir azalma yaşandı. Şirket olarak uyguladığımız kampanyanın da etkisiyle sisteme yeni girişler tekrar başladı. Emeklilik fonlarının getirilerinin de yüksek olduğunu unutmamak gerekiyor. Devlet katkısının yüzde 20’ye düşürülmesinin sektörde de büyük bir kayıp yaratacağını düşünmüyorum” diyor.
Gönüllü BES’e son 2 yılda katılım azaldı
Dönem Katılımcı sayısı artışı*
13.1.2023-31.1.2023 42.428
12.1.2024-31.1.2024 56.417
10.1.2025-31.1.2025 34.344
9.1.2026-30.1.2026 13.535
*Net katılımcı sayısı.
Kaynak: EGM.
Gönüllü BES’te katılımcı sayısı 10.2 milyona ulaştı
Yıl Katılımcı sayısı Fon tutarı* (milyarTL)
2021 7.092.020 205,5
2022 7.801.305 351,4
2023 8.676.045 625,5
2024 9.526.389 1.002,5
2025 10.156.228 1.811,8
2026**10.180.627 2.085,5
*Devlet katkısı hariç.
**30.1.2026
BES’te devlet katkısı 250 milyar TL’ye yaklaştı
Yıl Devlet katkısı fon tutarı (bin TL)
2021 22.338.007
2022 48.667.643
2023 77.750.776
2024 137.497.259
2025 222.070.437
2026* 248.732.748
*30.1.2026.
Kaynak: EGM.
