Yılın ilk 4 ayında reel olarak yüzde 1,5 daralan daralan sigorta sektöründe kan kaybı sürerken, reel yüzde 11,7 büyüyen hayat branşı ise sektörün daha da daralmasını engelledi. Son yıllarda karma hayat ürünlerine artan ilgi, hayat sigortalarında prim üretimini artırıyor.
ALP SÜER/SİGORTAMEDYA ÖZEL
2026 yılına tatsız başlangıç yapan Türkiye sigorta sektöründe kan kaybı sürüyor. Türkiye Sigorta Birliği’nin (TSB) son yayımladığı istatistiklere göre, sektör yılın ilk 4 ayında yüzde 30,4 büyüdü. Enflasyonla karşılaştırıldığında ise sektör bırakınız büyümeyi, reel olarak yüzde 1,5 daraldı. Hayat dışı sektörde (elementer) tablo daha da vahim. Ocak-nisan döneminde prim üretimi yüzde 27,8 artan hayat dışında prim üretiminde reel daralma yüzde 3,5’lara ulaştı. İlk 4 aydaki sonuçlara bakıp, sektörün 2026 yılı sonunda reel olarak büyümeyeceğini tahmin edenlerin sayısı da artıyor. Hayat dışı sektörü bir kenara bırakıp, hayat branşına odaklanırsak, söz konusu braşın adeta ‘maaşallahı var.’ Bu yıl dahil son 3 yıldır hayat dışından daha hızlı büyüyen hayat branşında, bu yılın ilk 4 ayında prim artışı da yüzde 47,8 oldu. İlgili branşta prim üretimindeki reel artış ise 11,7 olarak gerçekleşti. Bir anlamda hayat, sektöre adeta can suyu oldu; sektörün daha da daralmasını engelledi. Hayat branşının sektör içindeki payı da 2024 yılındaki yaklaşık yüzde 12 seviyesinden, 2026 ilk çeyreğinde yaklaşık yüzde 15’e yükseldi. TSB’nin hayat sigortacılığı sektörünün gelişimine yönelik hazırladığı “Hayat Sigortacılığı Pozisyon Belgesi”, hayat sigortacılığının ülkemizde daha da gelişeceğine yönelik umutları artırdı.
Hayata bakış değişti!
Verileri bir kenara bırakıp, biraz da hayat branşındaki büyümenin nedenlerini açıklamaya çalışalım: Kısa zaman öncesine kadar hayat sigortası denildiğinde pek çok birey için bankalardan alınan kredilerle yapılan hayat sigortaları (vefat teminatlı) anlaşılıyordu. Hâttâ, kredi bağlantılı sigortaları bir maliyet olarak gören pek çok birey, bankadan kredi aldığında bunu yaptırmak istemiyordu. Ancak günümüzde, özellikle de pandemi sonrasında bu anlayışın değiştiği gözleniyor. Bireylerin kredi bağlantılı yıllık hayat ya da uzun süreli hayat sigortalarının yan sıra artık birikim yapmaya yönelik yaşam teminatlı ya da ‘karma hayat sigortalarına’ ilgisi artıyor.
Karma sigortaların payı yüzde 25’i geçti
Yine TSB verilerinden hareket edersek, karma hayat sigortalarının 2022’de hayat sigortaları pazarında yaklaşık yüzde 20 olan payı 3 yıl içinde 5 puan artışla 2025 yılı sonunda yüzde 25’e yükseldi. 2026 yılı ilk çeyreğinde yüzde 25 seviyesini de geçerek yüzde 25,33 seviyesine ulaştı. Karma hayat sigortalarının pazar payındaki artışında söz konusu sigortalar içinde yer alan ‘prim iadeli hayat’ sigortalarına son yıllarda bireylerin talebinin de etkili olduğunu özellikle vurgulamak gerekiyor. Hayat sigortaları pazarının lokomotif ürünü kredi bağlantılı hayat sigortalarına göz attığımızda ise söz konusu sigortalar 2026 yılın ilk çeyreğinde yüzde yaklaşık yüzde 55’lik pay ile pazarda aslan payını alıyor. Buna karşın söz konusu sigortaların sektör içindeki payının da yıllar içinde azalmakta olduğu dikkat çekiyor. 2022 yılında kredi bağlantılı hayat sigortalarının, yaklaşık yüzde 60 olan payının 3 yıl içinde 5 puan azaldığı gözleniyor. Kısa vadede kredi bağımsız ürünlerin pazardaki payının yüzde 50’ye ulaşması beklenmiyor. Ancak, karma hayat sigortalarına ilginin sürmesi ve sektörde dört gözle beklenen ‘yatırım fonlu hayat sigortaları’ gibi yeni ürünlerle önümüzdeki yıllarda kredi bağımsız ürünlerin payının yüzde 50’yi yakalaması hâttâ geçmesi hayal değil!
Karma hayat sigortaları, sigortalıya vefat ve yaşam teminatı sunuyor
‘Karma hayat sigortaları’ sigortalıya hem vefat hem de yaşam (birikim) teminatı sunuyor. Döviz cinsinden de düzenlenebilen karma sigortalarda sigortalı poliçe süresi içinde vefat ederse sigortalının lehtarlarına tazminat ödeniyor. Sigortalı sözleşme süresinin sonunda hayatta kalırsa birikim tutarını alıyor ya da ödediği prim kendisine iade ediliyor. Birçok karma sigorta ürünü, süre sonunda sigortalıya getiri garantisi de (teknik faizli tutar) veriyor. Ödenen primler, yasal limitler çerçevesinde gelir vergisi matrahından indirilerek sigortalıya vergi avantajı da sağlanıyor.
TSB Başkanı Ahmet Yaşar: Hayat sigortaları daha da stratejik hale geldi
Hayat sigortalarının sadece bireysel bir güvence aracı olmadığını vurgulayan Türkiye Sigorta Birliği (TSB) Başkanı Ahmet Yaşar, bu sigortaların, bireylerin ve ailelerin finansal güvenliğini sağlamanın ötesinde, sosyal güvenlik sistemini tamamlayıcı ve uzun vadeli tasarrufların ekonomiye kazandırılmasına katkı sağlayan kritik bir araç olduğunu belirtti. Türkiye’nin demografik dönüşüm, afet riski ve ekonomik dalgalanmalar gibi çok boyutlu risklerle karşı karşıya olduğuna dikkat çeken Yaşar, hayat sigortacılığının bu süreçte daha stratejik hale geldiğini söyledi.
Kredi bağımsız ürünlerin payının yüzde 50’ye ulaşması zaman alacak
Geçen ay, Türkiye Sigorta’nın, Marmara Üniversitesi iş birliğiyle hazırladığı ‘Pensura 2026’ raporunun tanıtıldığı basın toplantısında sohbet etme fırsatı bulduğum Türkiye Sigorta Hazine ve Emeklilik Operasyonları Genel Müdür Yardımcısı Gürol Sami Özer, “Türkiye hayat sigortası pazarında kredi bağımsız ürünlerin payı yüzde 50’ye ulaşabilir mi? Ya da aşabilir mi?” sorumu şu şekilde yanıtladı: “2026’da da kredi bağlantılı hayat sigortası ürünleri pazardaki ağırlığını koruyacak. Prim iadeli hayat sigortaları, sektörde kredi bağımsız sigortaların payını artırıyor. Prim iadeli ürünler dışında diğer kredi bağımsız ürünlerin payı çok düşük düzeyde. Çünkü bu konuda bireylerin alışkanlığı ve oluşmuş bir kültür yok. Bu nedenle kredi bağımsız ürünlerin pazardaki payı artmakla birlikte söz konusu ürünlerin payının yüzde 50’ye ulaşması zaman alacak.”
Hayat sigortası ürünlerini ihtiyacımıza göre satın alın!
Yıllık Hayat Sigortası: Kredi bağlantılı olup, sigortalının belirlenen sigorta süresi içinde (sigorta süresi 1 yıl) vefatı durumunda, lehtar(lar)ına başlangıçta belirlenen teminat tutarını ödüyor.
Uzun Süreli Hayat Sigortası: Kredi bağlantılı olup, sigortalının belirlenen sigorta süresi içinde (sigorta süresi 1 yıldan fazla) vefatı durumunda, lehtar(lar)ına başlangıçta belirlenen teminat tutarını ödüyor.
İhtiyari Risk Sigortası: Kredi bağımsız olup, yıllık ve uzun süreli hayat sigortası ürünlerini kapsıyor.
Karma Hayat Sigortası: Kredi bağımsız olup, sigortalıya hem vefat hem de yaşam (birikim) teminatını birlikte sunuyor.
Birikimli Hayat Sigortası: Risk teminatı ile birlikte birikim sağlamak amacıyla düzenleniyor ve teknik faiz oranında getiri garantisi veriyor.
Kritik (Tehlikeli) Hastalıklar Sigortası: Kanser, kalp krizi, multipl skleroz, felç vb. tehlikeli hastalıklara karşı sigortalıya güvence sağlıyor.
Eğitim Sigortası: Çocuk sahibi bir bireyin, vefat ve sakatlık gibi hayati risklerini teminat altına alıyor ve çocuklarının eğitimine aynı şartlarla devam edebilmesini sağlıyor.
Hayat 3 yıldır hayat dışından daha hızlı büyüyor
Yıl Hayat dışı (%) Hayat (%) Genel (%)
2019 21,2 64,1 26,6
2020 17,7 27,0 19,3
2021 28,5 22,8 27,5
2022 133,1 74,1 123,2
2023 110,3 83,7 106,8
2024 72,0 76,2 72,6
2025 41,3 79,1 45,8
2026* 27,8 47,8 30,4
*Ocak-Nisan dönemi.
Kaynak: TSB.
TSB: Hayat sigortacılığının GSYİH içindeki payı artacak
Türkiye Sigorta Birliği (TSB), geçtiğimiz ay hayat sigortacılığı sektörünün gelişimine yönelik hazırladığı “Hayat Sigortacılığı Pozisyon Belgesi”ni kamuoyu ile paylaştı. Belgede, sektörün mevcut görünümü değerlendirilirken hayat sigortalarının daha geniş kitlelere ulaşması için politika önerileri ve yeni büyüme alanları ele alındı.
TSB verilerine göre hayat branşı, 2025 yılı itibarıyla 178,9 milyar TL prim üretimine ulaştı. Aynı dönemde sigortalılara yapılan ödeme tutarı 29,7 milyar TL olurken, 15,4 milyon sigortalı için sağlanan toplam vefat teminatı 8,5 trilyon TL’ye, maluliyet teminatı ise 5,7 trilyon TL’ye çıktı. Pozisyon belgesinde, Türkiye’de hayat sigortalarının ekonomideki payının halen gelişmiş ülke ortalamalarının gerisinde bulunduğuna dikkat çekildi. Belgede yer alan dönüşüm adımlarının hayata geçirilmesi halinde, prim üretiminin Gayrisafi Yurt İçi Hasıla’nın (GSYİH) yüzde 2’si seviyesine çıkarılabileceği ifade edildi. Aynı süreçte bireyler ve hane halkları için sağlanan finansal koruma kapasitesinin de 2 katına yükselmesinin mümkün olduğu belirtildi.
Raporda, mevcut üretim yapısında kredi bağlantılı hayat sigortalarının ağırlıklı paya sahip olduğu, tasarruf odaklı ürünlerin ise sınırlı kaldığı vurgulandı. Bu nedenle sektör için ürün çeşitliliğinin artırılması, dijitalleşmenin hızlandırılması ve alternatif dağıtım kanallarının güçlendirilmesi öncelikli alanlar arasında gösterildi. Ayrıca hayat poliçelerindeki ek teminatların daha görünür hale getirilmesiyle sigortalı farkındalığının artırılması hedefleniyor. Belgede, kredi bağlantılı hayat sigortalarının özellikle afet dönemlerinde önemli bir güvence mekanizması oluşturduğuna da dikkat çekildi. 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinin ardından ödenen yaklaşık 1 milyar TL’lik hayat sigortası tazminatının yüzde 80’inin kredi bağlantılı hayat sigortaları kapsamında gerçekleştiği belirtildi. Marmara Bölgesi’nde sağlanan 3 trilyon TL’lik vefat teminatının yüzde 54’ünün ve 2 trilyon TL’lik maluliyet teminatının yüzde 56’sının da bu ürünlerden oluştuğu ifade edildi.
Teşvikler ile grup hayat sigortaları yaygınlaştırılabilir
TSB, işverenlere sağlanacak vergi ve SGK teşvikleriyle birlikte grup hayat sigortalarının yaygınlaşabileceğini ve özellikle alt-orta gelir grubundaki çalışanlar için 250–300 milyar TL büyüklüğünde ek finansal koruma alanı oluşturulabileceğini değerlendirdi.
Belgede çocuklara yönelik eğitim sigortalarının kapsamının genişletilmesi de önerildi. Türkiye’de yaklaşık 345 bin çocuğun ebeveyn kaybı nedeniyle ekonomik risk altında bulunduğuna dikkat çekilirken, çocuk nüfusunun yalnızca yüzde 5’inin sigortalanması halinde yaklaşık 4 trilyon TL büyüklüğünde ek finansal güvence sağlanabileceği ifade edildi.
